۱۰۲۴-استناد ائمه معصومین علیهم السلام به غدیر+امام مهدی علیه السلام و محبت به غدیر

یکی از راه های اثبات یک محتوای دینی احتجاج و استناد بزرگان دین به آن مساله است؛ غدیر به عنوان یکی از مهمترین پایه های اعتقادی و کلامی اسلامی مطرح است که بزرگان دین همیشه به آن احتجاج داشته اند.

حجت الاسلام والمسلمین حجت الله سروری در گفت وگو با خبرگزاری «حوزه»، گفت: یکی از راه های اثبات یک محتوای دینی احتجاج و استناد بزرگان دین به آن مساله است؛ غدیر به عنوان یکی از مهمترین پایه های اعتقادی و کلامی اسلامی مطرح است که بزرگان دین همیشه به آن احتجاج داشته اند.

احتجاج حضرت زهرا(س) به واقعه غدیر

وی افزود: حضرت زهرای اطهر «سلام الله علیها» به رغم عمر بسیار کوتاه پس از ارتحال پدر بزرگوارش در دفاع از ولایت و حق علی «علیه السلام» از هیچ کوششی فروگذار نکرد تا حدی که جان خود را نیز در این راه فدا نمود و افتخار اولین شهید راه ولایت را تا ابد به نام خود ثبت کرد؛ از جمله محورهای برجسته که در احتجاجات و سخنان حضرت زهرا «سلام الله علیها» در حمایت از علی «علیه السلام» جلب توجه می کند، نقل «حدیث غدیر» است.
نویسنده حوزوی بیان کرد: ابن عقده در کتاب معروفش «الولایه» چنین روایت کرده است: روزی در احد بر مزار عموی پدرش «حمزه سیدالشهداء» ایستاده بود و عزاداری می کرد، محمود بن لبید فرصت را غنیمت شمرده، پس از عزاداری پرسید: ای دختر پیامبرخدا «صلی الله علیه و آله و سلم»، آیا برای امامت و زعامت علی ابن ابیطالب «علیه السلام» از سخنان پیامبرخدا «صلی الله علیه و آله و سلم» دلیلی به یاد داری؟ فاطمه فرمود: «شگفتا! آیا حادثه عظیم غدیرخم را فراموش کرده اید؟… خدا را گواه می گیرم که خود شنیدم آن بزرگوار می فرمود: علی بهترین کسی است که او را در میان شما جانشین خود قرار می دهم، علی «علیه السلام» امام و خلیفه بعد از من است. دو فرزندم حسن و حسین «علیه السلام» و نُه نفر از فرزندان حسین «علیه السلام» پیشوایان و امامانی پاک و نیک اند. اگر از آنان اطاعت کنید، شما را هدایت خواهند کرد و اگر با آنها مخالفت ورزید، تا روز قیامت تفرقه و اختلاف در میانتان حاکم خواهد بود.»

 وی گفت: مشابه این روایت نیز شمس الدین ابوالخیر جزری دمشقی مقری شافعی در کتاب خود «أسنی المطالب  فی مناقب علیّ ابن ابیطالب» ص۴۹ به سند خود ــ که آن را لطیف ترین و غریب ترین طریق حدیث غدیر نامیده است ــ از فاطمه دخت رسول خدا «صلی الله علیه و آله و سلم» روایت کرده که فرموده است: «أنسیتم قول رسول الله یوم غدیرخم، من کنت مولاه فعلیّ مولاه. و قوله: أنت منّی بمنزله هارون من موسی!؟» (آیا سخن رسول خدا در غدیرخم: هر کس من مولای اویم پس علی مولای اوست و سخن او: تو نسبت به من همانند هارون هستی نسبت به موسی را فراموش کرده اید؟!)

حجت الاسلام والمسلمین سروری خاطرنشان کرد: فاطمه بنت الرضا از فاطمه بنت الکاظم «علیه السلام» و از فاطمه بنت الصادق «علیه السلام» چنین نقل کرد: ام کلثوم، دختر فاطمه زهرا «سلام الله علیها» نقل کرد که پیامبر در روز غدیر فرمود: «من کنت مولاه فعلیّ مولاه ؛ این بحث در کتاب احقاق الحق، جلد ۱۶، صفحه ۲۸۲ بیان شده است.

احتجاج امام حسن «علیه السلام» به واقعه غدیر

محقق حوزه تصریح کرد: امام مجتبی «علیه السلام» در خطبه ای که در برابر طاغوت شام و مردم کوفه ایراد نموده بودند، مردم را به بالاترین نعمت از دست رفته، که حاکمیت اهل بیت «علیهم السلام» بود، توجه داد، شایستگی و لیاقت خویش و مشروعیت خلافتش را متذکر شد و داستان روز به یادماندنی غدیر را چنین بازگو کرد: «مردم سخن جدم پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» را به یاد دارند که می فرمود: هرگاه مردم کسی را به رهبری خویش برگزینند در حالی که لایق تر و آگاه تر از آن فرد وجود داشته باشد، برای خویش تیره بختی خریده اند مگر اینکه دوباره بدانچه رها کردند و به فراموشی سپردند بازگردند و آنچه را که از پیامبرشان درباره پدرم شنیده اند دنبال کنند، رسول خدا می فرمود: ای علی تو بعد از من مانند هارون پس از موسی هستی، او جانشین برادرش موسی بوده تو نیز جانشین و خلیفه منی، تنها تفاوت (میان آنها و ما) این است که بعد من پیامبری و نبوت نخواهد بود.

وی افزود: امام مجتبی «علیه السلام» سپس فرمود: این مردم پیامبر خود را دیدند و سخنانش را در غدیرخم شنیدند؛ در آن روز جدم رسول خدا «صلی الله علیه و آله و سلم» دست پدرم «علیه السلام» را گرفت و در برابر آنان گفت: هر کس من مولا و سرپرست او هستم علی مولای او خواهد بود، خدایا، دوست بدار هر کس او را دوست دارد و دشمن بدار هر کس او را دشمن دارد… سپس جدم پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» دستور اکید داد که، حاضران مطالب غدیر را به غایبان برسانند.»؛ این مساله در کتاب ینابیع الموده، قندوزی، حنفی، در جلد سوم بیان شده است.

احتجاج امام حسین «علیه السلام» به واقعه غدیر

حجت الاسلام والمسلمین سروری گفت: سلیم بن قیس می نویسد: امام حسین «علیه السلام» قبل از مرگ معاویه به خانه خدا مشرف شدند و آن را زیارت کرده، سپس بنی هاشم را جمع کرده فرمودند: آیا می دانید پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم»، علی «علیه السلام» را در روز غدیرخم نصب کرد؟ همگی گفتند: آری. اصل روایت چنین می باشد که: «تابعی بزرگ ابوصادق سُلَیم بن قیس هلالی در کتاب خود مطالب فراوانی پیرامون شدّت اذیت و آزار معاویه بن ابی سفیان نسبت به شیعیان و موالیان امیرالمؤمنین «علیه السلام» پس از شهادت حضرت، ذکر کرده و سپس گفته است: دو سال پیش از مرگ معاویه، حسین ابن علی «علیه السلام»و عبدالله ابن عبّاس و عبدالله بن جعفر در مراسم حج شرکت کردند، و حسین «علیه السلام» مردان و زنان بنی هاشم و موالیان و شیعیان آنها ــ چه کسانی که حجّ انجام داده بودند و چه کسانی که انجام نداده بودند ــ و نیز کسانی از انصار که حسین و اهل بیتش را می شناختند، را گرد آورد و فرمود: «… شما را به خدا قسم آیا می دانید که رسول خدا در روز غدیرخم او را نصب کرد و به ولایت او ندا داد و فرمود: شاهدان به غایبان (این پیام را) برسانند؟» گفتند: بارخدایا، بله .

احتجاج امام زین العابدین «علیه السلام» به واقعه غدیر

این محقق حوزوی بیان کرد: ابن اسحاق، تاریخ نویس معروف، می گوید: به علی بن حسین گفتم: «من کنت مولاه فعلی مولاه» یعنی چه؟ حضرت فرمود: «اخبرهم انه الامام بعده»، به آنها خبر داد که اوست امام بعد از خودش. معانی الاخبار، ص ۶۵،

احتجاج امام محمد باقر «علیه السلام» به واقعه غدیر

وی گفت: ابان بن تغلب می گوید: از امام باقر «علیه السلام» درباره گفته پیامبر: «من کنت مولاه فعلی مولاه» پرسیدم: حضرت فرمود: ای اباسعید، پیامبر فرمود: امیرمؤمنان در میان مردم جانشین من خواهد بود. معانی الاخبار، ص ۶۶.
در روایتی دیگر وارد شده که فضیل بن یسار، بکیر بن اعین، محمد بن مسلم، برید بن معاویه و ابوالجارود همگی در محضر امام باقر «علیه السلام» بودند، حضرت درباره ولایت علی ابن ابیطالب «علیه السلام» و روز غدیر فرمودند؛خداوند پیامبرش را مأمور به ولایت علی «علیه السلام» کرد و این آیه شریفه را نازل فرمود: «إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکَاهَ»  با نزول آیه ۵۵مائده ، ولایت اولی الأمر واجب گردید ولکن عده ای نفهمیدند اولی الأمر چه کسانی هستند؟ خداوند به محمد «صلی الله علیه و آله و سلم» دستور داد تا آن را توضیح دهد و همانند نماز و زکات و روزه و حج مصادیق
خارجی آن را روشن سازد.

وی افزود: در آن هنگام اضطراب او را فراگرفت و ترسید عده ای بواسطه آن از آیین اسلام برگردند و او را تکذیب کنند، او به خدا پناه برد در آن هنگام آیه تبلیغ: «یَا أیُّها الرَّسول بَلِّغ…» نازل گشت پیامبرخدا «صلی الله علیه و آله و سلم» امر حق را اجرا نمود و در غدیرخم ایستاد و فرمان اجتماع مردم و زوّار بیت الله الحرام را داد و در آنجا علی ابن ابیطالب «علیه السلام» را ولی بعد از خود معرفی کرد و دستور داد آنانی که در آنجا (غدیرخم) بودند پیام خداوند (ولایت علی «علیه السلام») را به دیگر افراد برسانند.

احتجاج امام صادق «علیه السلام»

نویسنده کتاب بی بصیرتانی از تاریخ کربلا بیان کرد: حسان جمال می گوید: همراه امام صادق «علیه السلام» از مدینه به مکه مسافرت کردم. در نزدیکی میقات جُحفه، چون به مسجد غدیر  رسیدیم امام «علیه السلام» به جانب چپ مسجد نگریست و فرمود: این مکانی است که پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم»، در روز غدیر، علی را جانشین خود معرفی کرد و فرمود: من کنت مولاه فعلی مولاه. آنگاه امام «علیه السلام» به جانب دیگر نگاه کرد، جایگاه خیمه های دیگران را نشان داد و فرمود: سالم غلام ابوخذیفه و ابوعبیده جراح نیز در آنجا بود، گروهی از مردم چون علی «علیه السلام» را بر روی دست پیامبر دیدند با حسادت به وی نگریستند و به یکدیگر می گفتند: به دو چشم او (پیامبر) نگاه کنید، چگونه همانند دیوانه به اطراف خویش می نگرد و قرار ندارد.

وی ادامه داد: در این هنگام جبرئیل نازل شد و این آیات را بر پیامبرخدا «صلی الله علیه و آله و سلم» قرائت کرد: «وَ إِن یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَ یَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُون وَ مَا هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِّلْعَالَمِینَ». (قلم، ۵۲ ـ۵۱). آنان که کافر شدند، چون قرآن را شنیدند چیزی نمانده بود که تو را چشم بزنند، آنها می گفتند: او واقعاً دیوانه است. در حالی که قرآن جز بیداری و آگاهی برای جهانیان نیست.» فروغ کافی، ج ۴، ص ۵۶۶
سروری خاطرنشان کرد: همچنین زید شحام می گوید: نزد امام صادق بودم، مردی معتزلی از وی درباره سنت پرسید. حضرت در پاسخ فرمود: هر چیزی که فرزند آدم به آن نیاز دارد (حکم آن) در سنت خدا و پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» وجود دارد و چنانچه سنت نبود، خداوند هرگز بر بندگان احتجاج نمی کرد. مرد پرسید: خداوند با چه چیزی بر ما احتجاج می کند؟ حضرت فرمود: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلاَمَ دِیناً»، (مائده / ۳) بدینوسیله ولایت را تمام گردانید و اگر سنت یا فریضه تمام نبود، خدا به آن احتجاج نمی کرد.

احتجاج امام هادی «علیه السلام» به واقعه غدیر

وی گفت: شیخ مفید، در کتاب شریف ارشاد، زیارت امیرمؤمنان علی «علیه السلام» را از امام حسن عسکری «علیه السلام» و آن امام از پدرش نقل می کند و می گوید: امام جواد «علیه السلام» در روز عید غدیر، حضرت علی «علیه السلام» را زیارت کرد و فرمود: «أشهدُ أنّک المخصوص بمدحه الله المخلص لطاعه الله…» شهادت می دهم که مدح خدا به تو اختصاص دارد و در طاعت او مخلصی.
وی افزود: سپس می فرماید: خداوند در آیه ۶۷ سوره مائدهی حکم فرمود: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِن رَبِّکَ وَ إِن لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَ اللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ.» ، آنگاه ادامه می دهد: پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» خطاب به مردم کرد و از آنها پرسید: آیا آنچه بر عهده داشتم، ابلاغ کردم؟ همگی گفتند: آری؛ سپس فرمود: خدایا گواه باش! بعد از آن فرمود: «ألست أولی بالمؤمنین من أنفسهم؟ فقالوا بلی فأخذ بیدک و قال من کنت مولاه فهذا علیٌّ مولاه، اللّهمّ و ال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله»، آیا من به مؤمنان از خود آنها سزاوارتر نیستم؟ گفتند: بله، پس از آن دست علی «علیه السلام» را گرفت و فرمود: هر کس من مولای اویم، این علی مولای اوست…

احتجاج امام حسن عسکری «علیه السلام» به واقعه غدیر

وی گفت: حسن بن ظریف به امام حسن عسکری «علیه السلام» نامه نوشت و پرسید: «من کنت مولاه فعلی مولاه» یعنی چه؟ حضرت در پاسخ فرمود: «اراد بذلک ان جعله علما یعرف به حزب الله عند الفرقه»، خداوند اراده فرمود که این جمله، نشان و پرچمی باشد تا حزب خدا هنگام اختلافها با آن شناخته شود.

احتجاج امام مهدی «عجّل الله تعالی فرجه الشریف» به واقعه غدیر

نویسنده و پژوهشگر حوزوی بیان کرد: در دعای ندبه که ظاهراً انشای آن منسوب به آن حضرت است چنین می خوانیم: «… فلمّا انقضت ایّامه اقام ولیّه علی ابن ابیطالبٍ صلواتک علیهما و آلهما هادیاً إذ کان هو المنذر و لکلّ قومٍ هادٍ فقال و الملاءُ امامه من کنت مولاه فعلیّ مولاه…» .

وی بیان  کرد: « واقعه غدیر» روزی سرنوشت ساز با پیامی حیات بخش برای همه ی مردمان، در همه اعصار است؛ پیامی از جانب خداوند رحمان و از زبان آخرین پیام‌آور، محمد مصطفی؛ پیامی که اگر ابلاغ نمی‌شد، رسالت خاتم پیامبران به انجام نمی‌رسید؛اما با فراوموشی غدیر فتنه ها کجرویها بدعت ها  وانحرافات در امت اسلامی آغاز شد ومردم به معنای واقعی این عبارت رسول خدا را فراموش کردند: "مَعاشِرَالنّاسِ، أَنَا صِراطُ الله الْمُسْتَقیمُ الَّذی أَمَرَکُمْ بِاتِّباعِهِ، ثُمَّ عَلِی مِنْ بَعْدی. ثُمَّ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ أَئِمَّهُ (الْهُدی)، یَهْدونَ إِلَی الْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلونَ … أَلا إِنَّ خاتَمَ الْأَئِمَهِ مِنَّا الْقائِمَ الْمَهْدِی".

این نویسنده حوزوی گفت: از مجموع احتجاج های ذکر شده بدست می آید، آن امر مهمی که پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» از طرف خداوند مأمور به ابلاغ آن شد، قضیه خلافت و جانشینی علی «علیه السلام» و اولاد مطهر وی به عنوان اوصیای پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» بوده است که این امر در میان پیامبران قبلی نیز مرسوم بوده، هر پیامبری به خصوص پیامبران اولوالعزم جانشین و وصی خود را معرفی کرده است.

وی خاطرنشان کرد: تفاوت پیامبر ما با دیگر پیامبران در این است که جانشین پیامبر ما پیامبر نیست چون نبی مکرم اسلام خاتم پیامبران است و حضرت محمد «صلی الله علیه و آله و سلم»، در حدیث منزلت که شیعه و سنی آن را نقل نموده اند، به این امر اشاره فرموده است. «یا علی انت منّی بمنزله هارون من موسی الاّ انّه لا نبیّ بعدی»، بنابراین هرگونه تفسیر برخلاف آن، جهت رضای خدا نبوده صرفاً برای توجیه خطایی بوده که در سقیفه اتفاق افتاده است