۱۰۴۱۷-لذت ها و رنج های برزخی+ شنا خت محبت حقیقی توسط خواب های امید وار کننده

آیت الله امینی

کد خبر: ۴۰۵۲۴۷ | تاریخ مخابره :۱۳۹۵/۱۰/۲۲ – ۱۸:۱۰ | سرویس: علمی، فرهنگی ۳۲
نوشتاری از آیت الله ابراهیم امینی؛
لذت ها و رنج های برزخی
حوزه /لذت‏ها و عذاب‏هایى که به قبر نسبت داده شده امور موهومى که وجود خارجى ندارند نیستند هر کس چنین عقیده‏اى داشته باشد گمراه است، بلکه امور قبرى از جهت وجود، قوى‏تر از امور محسوس دنیوى هستند .
 

 به گزارش خبرگزاری حوزه آیت الله ابراهیم امینی در نوشتاری با عنوان  «اصناف برزخى‏ها » و بررسی گروه ها  و عذاب‏هاى برزخى ، وجود انواع عذاب‏هاى برزخى را مسلم و قطعى  دانسته وآورده است ،در بعضى احادیث،عالم برزخ و لذت‏ها و رنج‏هاى آن به خواب و انواع خواب‏هاى خوش یا هولناک تشبیه شده است،گاهى انسان در حال خواب انواع حیوانات درنده و گزنده را مشاهده مى‏کند که به او حمله مى‏کنند از گزند آنها رنج مى‏برد و فریاد مى‏زند، در صورتى که بدن او در بسترآرمیده و آسیبى ندیده است. گاهى هم خواب‏هاى شیرین و لذت‏بخش مى‏بیند از مشاهداتش لذت مى‏برد در صورتى که تن او از این لذت‏ها بهره‏اى ندارد، برزخ و لذت‏هاى انسان در جهان برزخ مى‏تواند همین‏گونه باشد .

گروه های برزخی:

 گروه اول کافران و ستم‏کاران هستند که در دنیا به خدا وپیامبر و معاد ایمان نداشته‏اند، خود را آزاد مى‏پنداشته و طبق دل‏خواهشان عمل کرده‏اند و از ارتکاب هیچ عمل زشتى روگردان نبوده‏اند. اینان در برزخ زندگى بسیار سختى خواهند داشت و به انواع عذاب‏ها معذب خواهند شد. ولى همه این عذاب‏ها در برابر عذاب‏هاى دوزخى ناچیز است.

گروه دوم کسانى هستند که به خدا و پیامبر و معاد ایمان داشته‏اند و طبق وظایف دینى خود عمل کرده‏اند واجبات را انجام داده و از محرمات اجتناب کرده‏اند. اینان در برزخ زندگى خوش و زیبایى دارند و از نمونه‏هایى از نعمت‏هاى بهشتى برخوردار مى‏گردند.

گروه سوم کسانى که به خدا و پیامبر و معاد ایمان دارند و به وظایف دینى خود عمل کرده‏اند ولى گاهى از روى غفلت واجبى را ترک یا حرامى را مرتکب شده‏اند، اما قبل از مرگ واقعاً توبه کرده و گناهان خود را جبران نموده‏اند. اینان نیز دربرزخ عذابى ندارند.

گروه چهارم کسانى که ایمان دارند و به انجام وظایف دینى مقید بوده ولى گه گاه از روى غفلت واجبى را ترک و حرامى را مرتکب شده‏اند، اما بدون توبه و جبران مافات از دنیا رفته‏اند. اینان در برزخ به مقدار گناهانشان کیفر مى‏بینند. و بدین وسیله پاک مى‏شوند. و در قیامت مشمول شفاعت پیامبراکرم و اولیاى معصومین (علیهم السلام) مى‏گردند و پس از محاسبه اعمال به بهشت مى‏روند.

عمربن یزید مى‏گوید: «به امام صادق علیه‏السلام عرض کردم! شنیده‏ام که شما فرموده‏اید: همه شیعیان و پیروان ما هر چه باشند داخل بهشت خواهند شد؟ فرمود: آرى همین‏گونه است. به خدا سوگند همه داخل بهشت خواهند شد.

راوى عرض کرد! فدایت شوم بسیارى از گناهان کبیره هستند؟! فرمود: اما در قیامت همه شما به وسیله شفاعت پیامبر یا وصىِّ او داخل بهشت مى‏شوید، ولى ترس من از برزخ شماست. راوى عرض کرد! برزخ چیست؟ فرمود: از هنگام مرگ و دخول در قبر تا قیامت.» (1)

عذاب‏هاى برزخى

وجود انواع عذاب‏هاى برزخى مسلم و قطعى است، لیکن چگونگى آنها براى ما به درستى روشن نیست. چون ما با عذاب‏ها و لذت‏هاى دنیوى آشنا هستیم و نمى‏توانیم امور برزخى و اخروى را همان‏گونه که هستند درک کنیم.

در بعضى احادیث عالم برزخ و لذت‏ها و رنج‏هاى آن به خواب و انواع خواب‏هاى خوش یا هولناک تشبیه شده است.

گاهى انسان در حال خواب انواع حیوانات درنده و گزنده را مشاهده مى‏کند که به او حمله مى‏کنند از گزند آنها رنج مى‏برد، فریاد مى‏زند، ناله مى‏کند و از شدت ناراحتى عرق مى‏ریزد، در صورتى که بدن او در بسترآرمیده آسیبى ندیده است. گاهى هم خواب‏هاى شیرین و لذت‏بخش مى‏بیند از مشاهداتش لذت مى‏برد در صورتى که تن او از این لذت‏ها بهره‏اى ندارد. برزخ و لذت‏هاى انسان در جهان برزخ مى‏تواند همین‏گونه باشد.

به محمد بن على علیه‏السلام گفته شد: مرگ چیست؟ فرمود: «مرگ همان خوابى است که هر شب به سراغ شما مى‏آید با این تفاوت که مدت مرگ طولانى‏تر است و تا قیامت بیدار نمى‏شود. بعضى انسان‏ها درحال خواب انواع خواب‏هاى شیرین و فرح‏انگیز مى‏بینند که مقدار لذت‏هاى آنها قابل توصیف نیست. بعضى دیگر امور وحشتناکى را مشاهده مى‏کنند که درد و رنج آنها قابل اندازه نیست. پس حال لذت در خواب و ترس در آن چگونه است؟ مرگ نیز همین گونه است خود را براى آن آماده سازید.» (2)

برزخ نسبت به دنیا بیدارى و هوشیارى است

در این حدیث، برزخ به خواب تشبیه شده است. البته با این تفاوت بسیار مهم که برزخ خواب نیست بلکه نسبت به دنیا بیدارى و هوشیارى است. مشاهدات در عالم برزخ امور واقعى هستند و به همین جهت احساس لذت و رنج‏هاى آنها نیز بسیار عمیق‏تر و روشن‏تر خواهد بود. چون در عالم برزخ ارتباط روح با بدن مادى خود قطع شده قوه ذاکره و خیال او قوى‏تر مى‏شود. توجه او به درون نفس افزایش مى‏یابد صفات خوب و بد، کردار نیک و زشت خود را در باطن ذات بالعیان مشاهده مى‏کند.

نعمت‏ها و عذاب‏هاى برزخى

مولى محسن فیض کاشانى از بعضى علما نقل کرده است: هر کس در دنیا به باطن ذات خود توجه کند آن را پر از انواع اشیاء آزار دهنده و درنده خواهد دید ازقبیل شهوت، غضب، مکر، حسد، کینه، تکبر، و عجب (خودبینى)  

همین صفات پیوسته او را مى‏درند و نیش مى‏زنند. جز این که اکثر مردم از مشاهده باطن ذات محروم مى‏باشند، چون به امور دنیوى و آن‏چه از راه حواس بر آنها وارد مى‏شود اشتغال دارند. ولى هنگامى که پرده غفلت از چشم باطن انسان برداشته و در قبر نهاده شد همه آنها را با لعیان مشاهده خواهد کرد. در حالى که به صورت‏ها و اشکال مناسب خود تجسم یافته‏اند. در چنین حالى مشاهده مى‏کند که عقرب‏ها و مارها اطرافش را احاطه کرده‏اند و به او نیش مى‏زنند. در صورتى که اینها همان ملکات و صفات زشتى هستند که در دنیا در باطن ذاتش بودند و در برزخ به صورت‏هاى اصلى خود آشکار گشته‏اند، زیرا امر باطنى صورتى مناسب خود دارد. و همین است عذاب قبرانسان شقى و گنه کار. براى یک انسان با ایمان و سعادت‏مند خلاف آن به وجود خواهد آمد. (۳)

فیض کاشانى در جاى دیگر نوشته است: لذت‏ها و عذاب‏هایى که به قبر نسبت داده شده امور موهومى که وجود خارجى ندارند نیستند هر کس چنین عقیده‏اى داشته باشد گمراه است، بلکه امور قبرى از جهت وجود، قوى‏تر از امور محسوس دنیوى هستند، زیرا صورت‏هاى دنیوى در مواد جسمانى وجود دارند که پست‏ترین موضوعات است برخلاف صورت موجودات قبرى که به نفس انسان قیام دارند، و بین این دو موضوع از جهت شرافت و پستى نسبتى وجود ندارد و قابل مقایسه نیستند پس بین دو صورت نیز از جهت قوت وضعف نسبتى وجود ندارد. علاوه بر این که هر دو از مدرکات نفس هستند یکى از آنها به وسیله آلات و قواى بدنى درک مى‏شود و دیگرى به وسیله خود نفس و به همین جهت مى‏توان گفت: دنیا و آخرت دو حال از احوال نفس مى‏باشند و این که نشأه آخرت عبارت است از خروج نفس از کدورت‏ها و غبارهاى هیئت بدنى. (۴)

 مار وعقرب هایی  که با خود می بریم

علامه طباطبائى مى‏فرمود: شیخ عارفى به نام «شیخ عبود» در یکى از حجره‏هاى صحن مطهر امیرالمؤمنین علیه‏السلام در گوشه‏اى زندگى مى‏کرد و به حال خود مشغول بود. کمتر معاشرت داشت و همواره در حال عبادت و تفکر بود. گاهى به قبرستان وادى السلام مى‏رفت و ساعت‏ها در آن‏جا به تفکر مى‏پرداخت هرگاه جنازه‏اى را براى دفن مى‏آوردند نزد قبر حضور مى‏یافت و در آن خیره مى‏شد. یک روز که از قبرستان بر مى‏گشت یک نفر به او گفت: شیخ عبود در وادى‏السلام چه خبر؟ جواب داد: هر چه در قبرها کنج‏کاوى کردم مار و عقربى ندیدم از یکى از قبرها پرسیدم: مى‏گویند شما مار و عقرب و حیوانات موذى دارید ولى من چیزى ندیدم؟ قبر به من جواب داد: مار و عقرب نداریم بلکه انسان‏ها هستند که از دنیا به همراه خود مار و عقرب مى‏آورند.

 امام مى‏نویسد: انسان در عوالم دیگر از عذاب و عقاب، جز آن‏چه خود در این عالم تهیه کرده نخواهد دید، و هر چه در این عالم از اعمال صالحه و اخلاق حسنه و عقاید صحیحه داشته، در آن عالم صورت آن را بالعیان ببیند، با کرامت‏هاى دیگرى که حق به تفضل خویش به او عنایت فرماید.

از براى هر یک از اعمال چه اعمال خیریه و چه اعمال شریه فاسده در نشأه ملکوت و عالم غیب یک صورت ملکوتیه غیبیه است. (۵)

پی نوشت :

(۱) –   بحارالأنوار، ج۶ ، ص۲۶۷: عمرو بن یزید قال: قلت لأبی عبداللّه علیه‏السلام : إنی سمعتُک و أنت تقول: «کلُّ شیعتنا فی الجنّه على ما کان فیهم»، قال: «صدقتک، کلّهم واللّه! فی الجنّه»، قال قلت: ـ جعلت فداک ـ إنّ الذنوب کثیرهً کبائرُ؟ فقال: «أمّا فی القیامه فکلّکم فی الجنّه بشفاعه النبیّ المطاع، أو وصیّ النبیّ. و لکنَّی و اللهِ! أتخوّفُ علیکم فی البرزخ». قلت: و ما البرزخ؟ قال: «القبر منذحین موتِه إلى یوم القیامه».

(۲) – همان، ص۱۵۵: قیل امام جواد(ع) : ما الموت؟ قال: «هو النوم الذی یأتیکم کلَّ لیلهٍ، إلاّ انّه طویل مدّتُه، لا یُنتبَهُ منه إلاّ یومَ القیامهِ، فمن رأى فی نومه من أصنافِ الفَرَحِ ما لایقادر قدرَه، و من أصناف الأهوال ما لا یقادِرُ قدرَه فکیف حال فَرَحٍ فی النوم و وَجَلٍ فیه، هذا هو الموت فاستَعِدّوا له».

(۳) – فیض کاشانى، علم الیقین، ج۲، ص۸۸۳ .

(۴) – همان، ص۸۸۹ .

(۵) – معاد از دیدگاه امام خمینى، ص۳۳۳.

معاد در قرآن :آیت الله ابراهیم امینی