۱۰۵۷۱-احکام اعتقادی در کلام آیت الله مشکینی(ره) + محبت حقیقی و بی نیازی خداوند مهربان

آیت الله مشکینی

کد خبر: 417039 | تاریخ مخابره :۱۳۹۶/۳/۱۰ – ۱۱:۵۴ | سرویس: علمی، فرهنگی 75


احکام اعتقادی در کلام آیت الله مشکینی(ره) 
حوزه / احکام اعتقادى دو گونه اند ،گروه اول احکامى هستند که به محض توجه ذهن و ایجاد سؤ ال ، بر هر کسى واجب است اقدام به یافتن حقیقت کند و باقى ماندن در حال شک و تردید حرام است.

 

به گزارش خبرگزاری «حوزه»، مرحوم آیت الله مشکینی(ره) درسلسله گفتارهایی به تبیین واجبات و محرمات اعتقادى باورهاى روا و ناروا در قالب احکام اعتقادى پرداخته است ، وی در این خصوص آورده است؛

 احکام اعتقادى دو گونه اند ،گروه اول احکامى هستند که به محض توجه ذهن و ایجاد سؤ ال ، بر هر کسى واجب است اقدام به یافتن حقیقت کند و باقى ماندن در حال شک و تردید حرام است.

بخشی از این احکام  به این شرح است : 

* ما معتقدیم به وجود الله و خداوند واجب الوجود، مبداء آفرینش و سرچشمه هستى و معتقدیم به وحدانیت و یگانگى ذات اقدس او و نداشتن شریک در ذات و صفات جمال و جلال ؛ یعنى : لا اله الا الله .

* ما معتقدیم به صفات جلال و جمال خداوند متعال .

صفات جلال یعنى ؛ ذات اقدسش ، از هر نقص و عیبى مبراست . صفات جمال یعنى ؛ ذات پاکش ، آراسته به همه کمال و صفت هاى نیکو و حسنه است .

* ما معتقدیم به نبوت و رسالت عامه ؛ بدین معنى که خداوند تعالى پیامبرانى براى بشر از جنس خود آنها مبعوث فرموده است و به وسیله آنها کتابى از آسمان فرو فرستاده ، و دینى به منظور هدایت و تعلیم و تربیت جامعه بشرى ابلاغ نموده است . به پیامبرانى که نامشان در قرآن مجید آمده است ، اعتقاد تفصیلى و به آنان که نامشان ذکر نشده است اعتقاد اجمالى دارم .

* ما معتقدیم به نبوت و رسالت حضرت محمد بن عبدالله صلى الله علیه و آله ، پیامبر عربى قرشى مکى مدنى ، و نیز معتقدیم به خاتم نبوت و رسالت و دین و کتاب او؛ بدین معنى که جامعه بشرى پس از بعثت او نیاز به پیامبر و دینى دیگر ندارد؛ زیرا دین او شامل و واجد تمام احکام و وظایف فردى و اجتماعى است که بشر از نظر امور معنوى و مادى خود در طول حیات این جهان بدان نیازمند خواهد شد. اگر هم فرضا این مساءله در نظر دیگران اشکال عقلى داشته باشد، از نظر مذهب تشیع بى اشکال است ؛ زیرا حضرت مهدى علیه السلام پس از ظهورش همه شؤ ون پیامبر خاتم را غیر از منصب نبوت خواهد داشت ؛ از آن جمله ولایت وى بر احکام الهى است ، که مى تواند مقتضیات زمان و جامعه آنها را تغییر دهد.

* ما معتقدیم به عالم آخرت و معاد جسمانى ؛ بدین معنى که همه انسان هایى که به دنیا آمده و مرده اند، پس از انقراض این جهان مادى ، دوباره در جهان ماوراى طبیعت زنده شده ، در محیطى به نام محشر و در زمانى به نام روز قیامت ؛ در محضر حضرت حق حضور مى یابند. در این حادثه عظیم بى سابقه و بى لاحقه ، فرشتگان و اجنه و همه حیوانات نیز محشور خواهند شد.

* ما معتقدیم به خلافت و امامت تشریعى و انتصابى پس از پیامبر اسلام ؛ یعنى اینکه حضرت محمد صلى الله علیه و آله قبل از ارتحال به عالم بقا، اشخاصى را به نحو ترتیب براى خلافت و جانشینى خود و تصدى امامت امت و ولایت جامعه به امر پروردگار منصوب فرموده است . همچنین بى تردید معتقدیم که آن حضرت بدون انجام دادن این وظیفه خطیر خلقى و خالقى رحلت نکرده است .

* ما معتقدیم که پیامبر اسلام دوازده نفر معین از خاندان خویش را به امر اکید پروردگار، به ترتیب خاصى به عنوان جانشینى و خلافت براى دوران پس از ارتحال خود تعیین فرموده است که اول آنها على بن ابى طالب پسر عمو و داماد خود او است و یازده نفر دیگر از اولاد على و دخترش فاطمه ، به ترتیب زیر: حسن بن على ، حسین بن على ، على بن حسین ، محمد بن على ، جعفر بن محمد، موسی بن جعفر ، علی بن موسی ، محمد بن علی ، علی بن محمد ، حسن بن على ، و محمد بن حسن مهدى قائم مى باشند. دوران خلافت یازده امام تا سال ۲۶۰ هجرى بود و خلافت امام دوازدهم که فعلا در پس پرده غیبت است . تا حال ادامه دارد و آنگاه که خداوند منان اراده کند، ظهور کرده ، جهان را پر از عدل و داد خواهد نمود.

* ما معتقدیم که قرآن مجید، این کتاب عظیم الهى ، که فعلا در دست مسلمین است ، از طرف خداوند متعال به عنوان یگانه معجزه جاویدان بر قلب شریف پیامبر اسلام نازل شده و از زبان مبارک او به جامعه مسلمین ابلاغ گردیده است ؛ نه کلامى از غیر خداوند به عنوان آیه یا سوره اى بر آن اضافه شده ؛ و نه آیه یا سوره اى از آن کم شده است و از هیچ راهى ، دست تحریف بدان راه نیافته است .

گروه دوم : احکامى که جستجو و تحقیق درباره آنها واجب نیست ؛ بلکه مى توان در حال تردید هم باقى ماند؛ اما اگر کسى تحقیق کرد و بر واقعیت آنها آگاه شد، واجب است باورهاى درونى خود را طبق آنها شکل دهد و انکار آنها دلیل و فقط به خاطر شبهات جایز نیست ؛ این احکام عبارتند از مسائل زیر:

* ما معتقدیم خداوند متعال جسم نیست ، مرکب از اجزا نیست ، تغییر و تحول در او راه ندارد، صفات او زائد بر ذاتش نیستند، به زمان و مکان تعلق ندارد، از چیزى زاده نشده و چیزى هم از او زاده نشده است و او واجب الوجود است . درک حقیقت ذات او از قلمروى درک هر عاقلى خارج است ؛ خواه پیامبران و خواه فرشتگان دانشمندان جهان .

* ما معتقدیم به وجود ملائکه و فرشتگان و عصمت آنها، و تصرفات وسیع و گسترده آنان در جهان ، تحت اراده خداوند متعال . کتاب الهى پر از یاد، تسلط و ماءموریت آنها در تصرفات گوناگون ، در سراسر هستى است و معتقدیم که انکار آنان ، به ویژه آنهایى که نامشان در قرآن مجید برده شده است موجب کفر مى گردد. همچنین عقیده داریم به وجود اجنه و شیاطین ، خواه هر دو یک جنس باشند و خواه دو جنس مختلف .

* ما معتقدیم به همه کتاب هایى آسمانى که از جانب پروردگار به پیامبران قبل از پیغمبر خاتم ، محمد بن عبدالله صلى الله علیه و آله ، نازل شده است . به کتاب هایى که نامشان در قرآن ذکر شده است ، اعتقاد تفصیلى و به آنهایى که نامشان ذکر نشده است ، اعتقاد اجمالى داریم .

* ما معتقدیم به وحى ؛ یعنى ارتباط معنوى و سرى پیامبران الهى با خداوند متعال و اینکه همه ادیان الهى و کتابهاى آسمانى به وسیله آنها از سوى خدا به جامعه بشرى ابلاغ شده است . آنها احکام و علوم دیگرى را نیز از حضرت حق دریافت کرده و ابلاغ نموده اند. کیفیت وحى آنها سه گونه بوده است :

یک ) القا شده کلام الهى به قلب پیامبر، از راهى غیر از حواس ظاهرى .

دو) القا شدن کلام خداوند از راه قوه سامعه ، بدون رؤ یت چیزى .

سه ) نازل شدن فرشته وحى بر پیامبر و القاى کلام خداوند به او به صورت رویاروى .

ممکن است هر سه قسم در باره همه پیامبران تحقق یافته باشد، با اختلاف درجات آنها و تفاوت زمان ها و مکان ها و قضایاى وحى شده .

* ما معتقدیم به عصمت و مصونیت همه پیامبران الهى از گناه ، خطا و اشتباه در امور دینى ؛ بدین معنى که هیچ گاه از آنان گناه و معصیت سر نمى زند، نه در خردسالى و نه پس از بلوغ ، نه گناه صغیره و نه کبیره ، نه قبل از مبعوث شدن و نه بعد از آن . همچنین از آنها خطا و اشتباه هم سر نمى زند؛ نه در مرحله فراگیرى احکام از ناحیه حضرت حق و نه در مرحله ابلاغ آنها به مردم به وسیله گفتار یا نوشتار؛ و نه در مرحله اجرا و پیاده کردن آنها در متن جامعه ، و نه در مرحله اعمال شخصى و تقواى فردى خود آنها.

* ما معتقدیم به قبح عقلى و حرمت شرعى مؤ کد غلو کردن درباره پیامبر اسلام ، هر یک از ائمه معصومین ، اصحاب و نزدیکان آنها، فرشتگان و دیگر مقدسات .غلو یعنى تجاوز کردن از حد واقعى آنها در اعتقاد؛

 * ما معتقدیم به عدم تحریف قرآن مجید و مجموعه این کتاب مقدس ‍ آسمانى که فعلا در دست مسلمین جهان است ؛ یعنى این کلام موجود، درست همان است که فرشته وحى از سوى خداوند متعال به قلب مبارک پیامبر اسلام علیه السلام نازل کرده است و از زبان آن حضرت به مسلمانان ابلاغ شده و به وسیله نویسندگان وحى و سپس سایر نویسندگان در اختیار مردم قرار گرفته و دست به دست به وسیله مجامع اسلامى ، به دور از هرگونه تحریف به ما رسیده است ؛ نه یک آیه یا سوره بدان اضافه شده و نه یک آیه یا سوره از آن کسر گردیده است .

آرى ! این مصحف نور، همان است که در قلب نورانى پیامبر اسلام نقش ‍ بسته بود و آن نقش اقدس همان است که در لوح محفوظ مکتوب است و آن مکتوب انور همان است که در علم ازلى حضرت حق ، محقق و موجود است .

* ما معتقدیم امام دوازدهم محمد بن الحسن الحجه علیه السلام مهدى موعود، در عصر امامت امام حسن عسکرى از صلب شریف آن حضرت متولد شده ، و قبل از ارتحال ایشان از طرف حضرت حق ، به دستور پیامبر اسلام ، به امامت و رهبرى و حاکمیت بر همه مکلفان روى زمین منصوب گردیده است و از آن زمان تا حال در پس پرده غیبت ، عهده دار مقام ولایت و امامت و متکفل شؤ ون غیبى حاکمیت الهى جامعه مى باشد و آنگاه که مشیت حضرت حق حتمى گردد، ظهور کند و جهان پر از فساد را مبدل به مدینه فاضله فرماید.

* ما معتقدیم پیامبر گرامى اسلام به وسیله تعلیم الهى ، به همه احکام دین و اصول و فروع آن ، عالم بود؛ همه علوم و معارف و اسرار قرآن کریم ، همه کتاب هاى آسمانى پیامبران گذشته ، همه علوم مختلفى که جامعه بشرى در عصر نبوتش واجد بودند و پیامبر در معرض سؤ ال بود و سایر علوم الهى و اسرار غیبى که حدود و ثغور آنها از قلمرو تصور ما بیرون است . درباره خلفاى معصوم او نیز همین عقیده را داریم .

* ما معتقدیم به حجیت کتاب خداوند و قرآن مجید. یعنى پذیرفتن هر حکم دینى اصلى و فرعى و هر علم و حکمتى که صریح یا ظاهر قرآن بر آن دلالت کند، با شرایط مقرر، لازم ؛ و رد آن حرام است .

* ما معتقدیم به سنت پیامبر اسلام و حجیت آن . سنت عبارت است از کلمات پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله غیر از قرآن مجید، که به عنوان احکام دین و معارف الهى بیان فرموده است . همچنین معتقدیم که امامان معصوم ، حاکى و ناقل سنتند و اصل سنت و تمام و کمال آن ، از پیامبر اکرم به دست آنها رسیده است و هر چه به وسیله آنها به دیگران رسیده باشد، از همه خطاها، شبهات و تحریفات مصون است . خداوند در روز جزا همه جهانیان را به وسیله دو مدرک کتاب و سنت ، مورد محاکمه و بازپرسى قرار خواهد داد و انسان ها نیز در آن روز براى اثبات ادعاها یا تبرئه خود از خطاها به این دو حجت تمسک خواهند نمود.

* ما معتقدیم به حجیت عقل سلیم و ادراک قطعى خرد؛ بدین معنى که ادراک قطعى هر انسانى نسبت به حسن و قبح اعتقادى و عملى او همانند کتاب کریم و سنت پیامبر، حجت بالغه و برهان قاطع است و فرداى قیامت ، در محکمه عدل الهى ، قضاوت عقل درباره همه حسنات انسان ، مدرک استحقاق ثواب و درباره همه گناهان او، سند محکومیت و مجازات خواهد بود.