۱۵۷۸-عقلانیت، معنویت و عدالت در اندیشه امام خمینی(س) تفکیک ناپذیرند.+ محبت حقیقی و عقلانیت

معاون فرهنگی اجتماعی سپا با تأکید بر اینکه سه بعد عقلانیت، معنویت و عدالت در اندیشه امام خمینی(س) یک بسته تفکیک ناپذیر را تشکیل می دهند، خاطرنشان کرد: علت این تأکید آن است که آنچه غرب و حتی شرق را به اضمحلال سیاسی و فرهنگی کشانده است، همین تکه تکه دیدن و غفلت از حداقل یکی از ابعاد سه گانه فوق الذکر است.

حمیدرضا مقدم فر

 

 

به گزارش پرتال امام خمینی(س) حمیدرضا مقدم‌فر معاون فرهنگی اجتماعی سپاه در جمع صدها نفر از دانشجویان شرکت‌کننده در طرح «خط امام(س)» در دانشگاه تبریز، طی سخنانی با موضوع اندیشه سیاسی امام خمینی(س)  تأکید کرد: دانشجویان در راستای دسته‌بندی و شناخت ابعاد اندیشه امام خمینی(س) می‌توانند برای یک نگاه جامع و کلی به اندیشه امام به دو سخنرانی مهم رهبر معظم انقلاب در سالگرد ارتحال بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی در سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۹۰ مراجعه و روی آن تحقیق کنند.

 

وی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب در سخنرانی ۱۴ خرداد ۱۳۸۳ و ۱۳۹۰، از اندیشه سیاسی امام تعبیر به «مکتب امام» کردند که خود همین تعبیر حائز اهمیت فراوانی است، تصریح کرد: «مکتب» عنوانی بسیار فراتر از دکترین و گفتمان بوده و  در درون خود می‌تواند دکترین‌‌ها و گفتمان‌‌های بسیاری را جای دهد. بنابراین امام(س) یک مکتب بسیار مهم را در قرن بیستم تأسیس کردند که همچنان که رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند: «امام در مکتب سیاسی خود زنده است، و تا این مکتب سیاسی زنده است، حضور و وجود امام میان امت اسلامی، بلکه میان بشریت، منشأ آثار بزرگ و ماندگار است.»

 

معاون فرهنگی اجتماعی سپاه با بیان «دسته‌بندی جامعی که توسط رهبر معظم انقلاب در سالهای ۸۳ و ۹۰ ارائه شده، نیازمند شرح و تبیین در مجامع دانشگاهی و توسط اساتید و فرهیختگان است» اظهار داشت: آنچه موجب روشن‌تر شدن بیش از پیش اهمیت، جامعیت و وزانت مکتب امام خمینی(س) می‌شود، مقایسه تطبیقی این مکتب با تئوری‌ها و مکاتب سیاسی فلسفی غربی است.

 

مقدم‌فر تأکید کرد: با این حال متأسفانه تاکنون اقدام مهم و قابل توجهی برای معرفی مکتب سیاسی امام(س) به‌عنوان یک مکتب سیاسی جامع و کامل صورت نگرفته و کمتر پایان‌نامه‌ای است که این‌گونه مقایسه‌های تطبیقی در آن صورت گرفته باشد. و این نشان‌دهنده وضعیت اسفناک علوم انسانی در کشورمان است که هنوز به مکتب سیاسی بسیار برجسته و فوق‌العاده حضرت امام(س) توجه چندانی نکرده و به اندیشه امام(س) که به‌ اعتقاد بسیاری از اندیشمندان «مسیر تاریخی بشریت» را تغییر داد، تنها در حد یک کتاب بسیار مختصر و تقریباً تشریفاتی آن‌هم فقط در دانشگاه آزاد و با عنوان »وصایای امام خمینی(س)» بسنده می‌شود.

 

وی افزود: جالب آنجاست که همین درس (وصایای امام خمینی(س)) هم در دانشگاه آزاد چندان جدی گرفته نشده و برای بسیاری از دانشجویان، نمره این درس در کارنامه هم هیچ تأثیری ندارد. این از لطایف گریه‌دار روزگار ماست.

 

مقدم‌فر همچنین خاطرنشان کرد: البته طی یک سال اخیر اقدامات خوب و قابل تقدیری برای تحول در علوم انسانی توسط کارگروه علوم سیاسی شورای تحول و ارتقای علوم انسانی آغاز شده است که امیدواریم تلاش‌های این گروه در این راستا به نتایج مطلوب بینجامد.

 

معاون فرهنگی اجتماعی سپاه در بخش دیگری از سخنان خود به نظرات تعدادی از اندیشمندان غربی راجع به انقلاب اسلامی ایران که به‌رهبری امام خمینی(س) انجام شد اشاره کرد و گفت: پیتر برگر که یکی از بزرگ‌ترین جامعه‌شناسان دین و از مهمترین نمایندگان پیش‌بینی کننده سکولاریزم در دهه‌های شصت و هفتاد و پیش از انقلاب اسلامی به‌عنوان روند قطعی و حتمی جهان است، بعد از انقلاب اسلامی به‌رهبری امام خمینی(س) کاملاً از این دیدگاه خود عدول می‌کند.

 

مقدم‌فر افزود: برگر در نظریات خود «سکولاریزم» را پایان حتمی تاریخ عنوان می‌کرد ولی بعد از انقلاب اسلامی ایران و بازگشت دین به جامعه، می‌گوید که دیگر تز و فرضیه آنها قابل دفاع نخواهد بود.

 

وی همچنین با بیان اینکه هابر ماس فیلسوف شهیر هم بعد از انقلاب اسلامی به‌رهبری امام(س) از عصر پساسکولاریزم و بازگشت مؤثر مذهب به حوزه اجتماعی در کل دنیا سخن می‌گوید، به نظر میشل فوکو یکی از مشهورترین و مؤثرترین فلاسفه سیاسی قرن اخیر و نظریه پرداز پست‌مدرنیسم مبنی بر اینکه انقلاب اسلامی و معنویت آن راهبرد مبارزه با گفتمان قدرت لیبرال دموکراسی است اشاره و تأکید کرد: اندیشه‌های امامی که چنین تحول غیرقابل وصفی را در دنیا به جای گذاشته متأسفانه در داخل کشورمان به‌صورت جدی دیده نمی‌شود و علوم انسانی دانشگاه‌ها به‌جای پرداختن ویژه به اندیشه‌های ایشان، در حاشیه و آن‌هم گویا برای خالی نبودن عریضه به موضوع پرداخته‌اند.

 

معاون فرهنگی اجتماعی سپاه در ادامه سخنان خود با بیان اینکه رهبر انقلاب در سخنرانی سال ۱۳۹۰، «عقلانیت»، «معنویت» و «عدالت» را ۳ بعد اصلی مکتب سیاسی حضرت امام عنوان و تأکید می‌کنند که همه اینها برگرفته از اسلام است، تصریح کرد: بر این اساس، «فرهنگ اسلامی» زیربنا و روح اصلی مکتب سیاسی امام است.

 

مقدم‌فر با تأکید بر اینکه سه بعد عقلانیت، معنویت و عدالت در اندیشه امام خمینی(س) یک بسته تفکیک‌ناپذیر را تشکیل می‌دهند، خاطرنشان کرد: علت این تأکید آن است که آنچه غرب و حتی شرق را به اضمحلال سیاسی و فرهنگی کشانده است، همین تکه‌تکه دیدن و غفلت از حداقل یکی از ابعاد سه‌گانه فوق‌الذکر است.

 

وی افزود: از زمان دکارت و آغاز دوران نو در اندیشه غرب تا کنون معنویت و عدالت را می‌توان اصلی‌ترین گمشده غربی‌ها تلقی کرد. هرچند غرب در زمینه عقلانیت نیز به عقلانیت ناقص ابزاری، مادی و بریده از وحی و هرگونه متافیزیک معتقد است.

 

معاون فرهنگی سپاه ادامه داد: غرب در حوزه اندیشه به جایی رسیده  است که فلاسفه بزرگ غربی مانند هایدگر نیز کار اندیشه (فلسفه) رایج غربی را تمام‌شده می‌دانند و از نوعی بازگشت به معنویت سخن می‌گویند که البته همین معنویت نیز دچار انحرافات عدیده‌ای است، هرچند اعتراف صریح و روشنی بر پایان حتمی هرگونه توجیهی برای اندیشه امروزی غربی است.

 

مقدم‌فر در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه عقلانیتی که امام خمینی(س) به آن معتقدند به‌خلاف عقلانیت غربی است، تصریح کرد: این عقلانیت به‌عکس عقلانیت لیبرال و سکولار غربی، بر ایستادگی و مقاومت در برابر مستکبران و توکل به خداوند و اعتقاد راسخ به وعده حق الهی دعوت می‌کند.

 

وی همچنین با اشاره مجدد به عنصر معنویت به‌عنوان یکی از ابعاد مهم مکتب امام خمینی(س)، و با تأکید بر اینکه اگر از هرکدام از این ابعاد سه‌گانه غفلت شود، کل مکتب ناقص گشته خسران به بار خواهد آورد، اظهار داشت: از این روی آنها که می‌گویند حکومت نباید به امر به معروف و نهی از منکر پرداخته و کاری به بهشت و جهنم مردم داشته باشد، از این مسئله عمداً یا غفلتاًً غافل‌اند که جاری و ساری بودن معنویت و فرهنگ اسلامی میان مردم یکی از سه بعد اصلی این مکتب را تشکیل می‌دهد و اگر چنین معنویت و فرهنگی از مردم و به‌تبع آن جامعه رخت بربندد، کل این مکتب و انقلاب با چالش عظیم روبه‌رو خواهد شد.

 

معاون فرهنگی اجتماعی سپاه در ادامه با بیان اینکه اهمیت دادن به نقش و جایگاه مردم، از دیگر نکات اساسی در مکتب سیاسی حضرت امام(س) و همچنین اندیشه مقام معظم رهبری است که متأسفانه برخی در این زمینه نیز به مکتب امام(س) جفا کردند، خاطرنشان کرد: نقش و حضور مردم در برپاداشتن نظام اسلامی، در مکتب امام(س) هیچ‌گاه یک حضور تشریفاتی و تزئینی نیست.

 

مقدم‌فر در پایان تأکید کرد: همان‌طور که رهبر معظم انقلاب در سخنرانی ۱۴ خرداد ۹۲ تأکید می‌کنند، «باور به مردم» در کنار «باور به خود» و «باور به خدا» جزو سه باور اصلی بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی ایران است. امام(س) به‌خوبی مردم را می‌شناخت و به‌درستی از ظرفیت‌ها و پتانسیل مردمی استفاده می‌کرد.