۵۶۳- ۵ مدل مشارکت مردمی در اقتصاد مقاومتی+ محبت به اقتصاد اسلامی

اگر این نگاه تا الان درست بود حداقل باید شاهد کاهش آمار این مسائل می‌بودیم. درست است تورم پایین آمده اما به قیمت رکود! ما در رکود شدید قرار داریم و ۶۰ درصد ظرفیت‌های تولیدی ما راکد هستند.yos

خبرگزاری فارس ـ‌حجت‌الاسلام احمدعلی یوسفی (مدیر گروه اقتصاد پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی): اولین بار در سال ۱۳۸۹ مقام معظم رهبری واژه اقتصاد مقاومتی را بکار بردند. تا تاریخ ۲۹ بهمن ۹۲ مرتب ایشان درباره اقتصاد مقاومتی، ابعاد، اجزا و مقابله با تحریم های دشمن و مقابله با جنگ تمام عیار دشمن علیه جمهوری اسلامی رهنمود داده و صحبت می کردند.

البته کار خاصی نیز در این زمینه اتفاق نمی‌افتاد تا اینکه در بهمن ماه ۹۲ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را که با مشورت مجمع تشخیص مصلحت نظام و نخبگان کشور تنظیم شده بود، به عنوان سیاست‌های رسمی مقابله با جنگ تمام عیار اقتصادی دشمنان ابلاغ فرموده و پس از آن سران سه قوه را دعوت کردند و به تببین و توضیح این موضوع پرداختند و از ایشان و سایر مسئولین درخواست جدی داشتند که این سیاست‌ها دنبال شود.

تا پایان سال ۹۴ که بیش از دو سال گذشت حضرت آقا بارها گله کردند و گزارش‌های رسیده نشان می‌داد که این اقتصاد مقاومتی نیست و کارهای عادی قبلی است و مشکلی برای اقتصاد ما حل نمی کند. مقام معظم رهبری دنبال این بودند که علی‌الارض در صحنه اقتصادی اتفاقی بیفتد که دشمن را از ادامه شرارت‌ها منصرف کند، ولی اتفاق نمی‌افتاد.

بنابراین امسال را سال اقتصاد مقاومتی اقدام و عمل اعلام کردند، یعنی صحنه اقتصاد ایران باید به سمت صحنه اقتصاد مقاومتی با نگاه و تفسیری که رهبری از اقتصاد دارند تغییر کند و این نیازمند اقدامات و عملیات جدی دولت، نهادهای دولتی، قوای سه گانه، نهادهای انقلابی و همه مردم است.

صحنه اقتصاد ایران باید به سمت صحنه اقتصاد مقاومتی با نگاه و تفسیری که رهبری از اقتصاد دارند تغییر کند

 

این سیاست‌ها که به عنوان سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی بیان کردند در همه حوزه‌های اقتصادی است و نقش همه نهاد را در حوزه تولید، صنایع تبدیلی و فرآوری، توزیع و هم در حوزه مصرف بیان کردند. از سوی دیگر نقش دولت و نهادهای اقتصادی مثل بانک و بورس، نهادهای نظام مثل مجلس، قوه قضائیه، مجریه همه در همان سیاست‌ها بیان شده است.

به ویژه در فرمایش ایشان قبل از بند اول سیاست‌ها و حتی در متن همان بند اول این است که تأکید دارند مردم باید محور این حرکت باشند و این جریان مردم سالاری اقتصادی دینی باید در عرصه اقتصاد مقاومتی شکل گیرد. همانطور که در جریان دفاع مقدس مثال می‌زدند که چطور به مردم در اصل انقلاب و جریانات مکرر بعد انقلاب واقعاً بها داده شد و آنها احساس کردند که نقش جدی دارند و برای همین هم، موفق شدیم تا مشکلات را حل کنیم.

در این عرصه نیز نقش مردم مورد تأکید رهبری است و از تعابیر ایشان است که ما هر کجا به مردم اعتماد کردیم و مردم را وارد صحنه کردیم مشکلات ما در آن حوزه حل شده است و هر کجا مشکل داریم به جهت آن است که مردم را وارد صحنه نکردیم و استناد این تعبیر ایشان به این است که «یدالله مع الجماعه…» ایشان به نقش عموم مردم در اقتصاد مقاومتی تأکید دارند و می گویند باید مردم را توانمند کرد و در چارچوب مدل های مناسب حضور مردم در این عرصه را تقویت کرد چراکه اگر مردم در این عرصه همچون قبل و در چارچوب مدل اسلامی وارد شوند دشمن ناکام خواهد ماند.

بعد از آنکه سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ابلاغ شد، همیشه در این فکر بودم که چطور این سیاست‌ها باید اتفاق بیفتد و صرفاً در حرف نماند و مطمئن بودم که در چارچوب نگاه اقتصادی موجود که دولت آن را دنبال می‌کند عملیاتی نخواهد شد و نیاز به بستری دارند که دو ویژگی عمده دارند: اول بستر مردمی و دوم بستر مبتنی بر معارف اسلامی.

حال چطور می‌توانیم سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را با نگاه تفکر اسلامی محقق کنیم نه تفکر سرمایه‌داری و سکولار؟ سخنگوی دولت چند وقت گذشته اعلام کرد اساساً ما همین اقتصاد مقاومتی را در سال ۸۸ آوردیم و داریم عمل می‌کنیم در حالی که این تلقی نمی‌تواند سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را امروزه عملیاتی کند و ما را به اهداف برساند.

هدف ما این است که مشکلات اقتصادی را از قبیل رکود، تورم، ضعف در تولید، بیکاری، فساد، قاچاق و … که روز به روز هم بیشتر می‌شوند با نگاه اقتصاد مقاومتی حل کنیم.

اگر این نگاه تا الان درست بود حداقل باید شاهد کاهش آمار این مسائل می‌بودیم. درست است تورم پایین آمده اما به قیمت رکود! ما در رکود شدید قرار داریم و ۶۰ درصد ظرفیت‌های تولیدی ما راکد هستند. حال راهکار چیست؟ سال قبل طی یک همکاری که با حکم ریاست پژوهشگاه آیت‌الله علی‌اکبر رشاد با نهادهای انقلابی داشتیم، در صدد بودیم ضمن ارائه مدل‌هایی بر اساس مبانی اسلامی چارچوبی برای حضور واقعی مردم در عرصه اقتصاد مقاومتی طراحی کنیم. چرا که می‌خواستیم این سیاست‌ها را روی زمین پیاده کنیم.

نظیر نقش آفرینی مردم در عرصه‌های سیاسی. تحت عنوان مدل‌های مشارکت مردمی در اقتصاد مقاومتی طرح‌هایی ارائه دادیم تا این سیاست‌ها در چارچوب این مدل‌ها اجرایی شوند.

مدل‌ها در جمع‌های نخبگان حوزوی و دانشگاهی و حتی در میان عامه مردم ارائه شد و به ویراست دهم رسید. البته در طراحی این مدل‌ها چند کار عمده با نگاه اسلامی نقش داشتند که الهام‌بخش بودند. اول نگاه امام(ره) در مورد اینکه مردم چگونه نقش می‌آفرینند، دوم بیانات رهبری که بسیار گسترده و در دسترس است، سوم نگاه آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی استاد اخلاق و عرفان امام خمینی(ره) که ایشان مکتب اقتصادی دارند؛ تحت عنوان مکتب اقتصادی اخلاقی، چهارم پیشرفت اقتصادی کوثری آیت‌الله جوادی آملی که ایشان معتقدند، مردم و امکانات و سرمایه‌ها باید به عدالت در اختیار همه مردم قرار گیرد.

پنجم مدل اقتصادی بنگاه‌های کارگر مالک که بر اساس تفکرات اخلاقی و اجتماعی دین مسیحیت کاتولیک که توسط چند کشیش در باسک اسپانیا طراحی شده است. بنده وقتی ارزش‌های اخلاقی را از نگاه اسلام بررسی کردم، به این نتیجه رسیدم که این اصول در اسلام ما خیلی با ارزش‌تر است و در صدد باز طراحی آن برآمدم.

نتایج تحقیق کتاب «اقتصاد تعاونی» بنده که به دستور رهبری و پیگیری آیت‌الله حسینی بوشهری به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و سپس به من واگذار شد و بعد این کتاب با همکاری وزارت تعاون چاپ و رونمایی شد، اخیراً هم در دو سطح علمی جایزه گرفت، یکی نشان وزارت تعاون و دیگری نشان علمی جشنواره دین‌پژوهان کشور.

این مدل‌ها با همکاری مرکز اقتصاد مقاومتی حوزه انجام شده و در صدد برگزاری کارگاه‌هایی برای حوزویان و آموزش دانشجویان و اساتید دانشگاه‌ها هستیم تا این مدل‌ها در سراسر ایران و در استان‌های مختلف ارائه شوند و به کسانی که علاقمند هستند، آموزش داده شده و بعد نیروهای فعال هر استان متناسب با ظرفیت‌های اقتصادی و انسانی هر استان مدل‌های عملیاتی انطباقی طراحی کنند و استان‌ها در سیکل حرکت درونی تولید، صنایع تبدیلی و فرآوری و توزیع و مصرف درون‌زا این مدل‌ها را طراحی کنند و این ثقل حرکت تولید و فعالیت را در سراسر استان‌ها به هم وصل کنند، تا تعادل بین توزیع و مصرف برقرار شود و اگر این تعادل ایجاد شود دیگر تورم و رکود نخواهیم داشت و ان‌شاءالله بسیاری از مفاسد نیز حل خواهند شد.