۹۴۸-مراتب سه گانه سنگ دلى‏ از منظر قرآن+رابطه سنگ دلی و نوع محبت

سنگ دلى، قساوت، زنگ ‏زدگى، مُهرخوردگى، لغزش قلبى و … همه به یک معنا هستند که عبارتند از: پرده ‏اى که بر دل مى ‏افتد.

به گزارش خبرگزاری «حوزه»، حضرت آیت الله مظاهری در "کتاب آفاق نیایش تفسیر دعاى کمیل" دربارۀ مراتب سنگ دلی به سبب ارتکاب گناه بیان داشته اند:

از آیات و روایات چنین بر مى ‏آید که گناه علاوه بر کیفر، اثرهایى هم دارد. البته درک این مسئله حسى و عقلى نیست بلکه از جمله مسائل تعبدى است، چرا که این موارد از طریق وحى استفاده و درک مى ‏شود.

سنگ دلى، قساوت، زنگ ‏زدگى، مُهرخوردگى، لغزش قلبى و … همه به یک معنا هستند که عبارتند از: پرده ‏اى که بر دل مى ‏افتد.

 آیت الله مظاهری

سنگ دلى داراى مراتبى است که به ترتیب عبارتند از:

* کسالت و بى حوصلگى در دعا و ارتباط با خدا

از بین رفتن نفس لوامه در شخص و غلبه غفلت بر او، از بدترین نقمت هاست. لذا در احادیث قدسى روایت شده است که بدترین بلایا براى بنده همین است.

خداوند تعالى نیز فرموده است: «أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَیْلٌ لِلْقَاسِیَهِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِکْرِ اللَّهِ أُولئِکَ فِی ضَلَالٍ مُبِینٍ» ‏[1] آیا کسى که خدا سینه اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مرکبى از نور الهى قرار گرفته مانند کوردلان گمراه است؟ پس واى به حال آن ‏ها که نسبت به یاد خدا به سنگ دلى مبتلا شده اند.

* غلبه هراس، اندوه، اضطراب و شک بر دل

و این مفهوم از بیان آیات زیر به خوبى پیداست: «لَا یَزَالُ بُنْیَانُهُمُ الَّذِی بَنَوْا رِیبَهً فِی قُلُوبِهِمْ إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ» ‏[2] کسانى که در دل هایشان بناى شک را بر پا ساختند مدام این بنا برافراشته ‏تر مى‏ گردد، مگر آن که دل هایشان پاره پاره شود.

نیز در جای دیگر می فرماید: «فَمَنْ یُرِدِ اللَّهُ أَنْ یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَ مَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءِ کَذلِکَ یَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ» ‏[3] کسى را که خدا بخواهد او را راهنمایى کند سینه ‏اش را براى اسلام مى‏ گشاید و کسى را که بخواهد گمراه کند سینه اش را تنگ و گرفته مى ‏نماید، مثل آن که در آسمان بالا برود. به این صورت است که خداوند پلیدى را بر کسانى که ایمان نمى ‏آورند بار مى ‏کند.

* کفر به خداوند متعال

خدای متعال می فرماید: «ثُمَّ کَانَ عَاقِبَهَ الَّذِینَ أَسَاءُوا السُّوءَى أَنْ کَذَّبُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَ کَانُوا بِهَا یَسْتَهْزِءُونَ» ‏[4] پس عاقبت کسانى که بدکارى پیشه کردند این شد که آیات خدا را دروغ پنداشته و آن ‏ها را به باد مسخره گرفتند.

همچنین می فرماید: «إِذَا تُتْلَى عَلَیْهِ آیَاتُنَا قَالَ أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ کَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ‏«[5] وقتى که آیات ما بر او فرا خوانده شود مى‏ گوید این ‏ها افسانه هاى پیشینیان است. نه این طور نیست بلکه به خاطر آن چه که کسب مى ‏کردند دلشان زنگ زده است. این هم نیست بلکه آن ‏ها در این روز از پروردگار خود در پرده و محجوبند.

پاورقی:

[۱]. زمر، آیه ۲۲.

[۲]. توبه، آیه ۱۱۰.

[۳]. انعام، آیه ۱۲۵.

[۴]. روم، آیه ۱۰.

[۵]. مطففین، آیات ۱۳- ۱۵.